Irak yumurtanın vergisini artırdı, ihracatçı tedirgin

Sedat ALP Son iki yıldır ihracatında gerileme yaşanan yumurtada 2017’nin ilk üç ayında ortaya çıkan rakamlar üreticinin yüzünü güldürdü. 2016’nın ilk 3 ayında 64 milyon dolar
...

Buğday ithalatında ‘geçici’ Ukrayna perdesi açılıyor

Türkiye’nin Rusya’dan buğday başta olmak üzere ithal ettiği toplam 6 ürüne uyguladığı yüzde 130’luk gümrük vergisi, Türk ithalatçıları geçici çözümlere yöneltti. İthalatçılar, Rusya’nın boşluğunu geçici
...
Anasayfa | KÜTÜPHANE | ANIT AĞAÇLAR VE AĞAÇ RESTORASYONU | AĞAÇLARIN TRANSPLANTASYONU (Söküm ve Taşıma)

AĞAÇLARIN TRANSPLANTASYONU (Söküm ve Taşıma)

Bu konu tarihinde yayınlandı  8886 defa okundu 
Yazı ebatı: Decrease font Enlarge font

agacnakliAğaç transplantasyonu,  bir ağacın  çeşitli  amaçlarla,  bulunduğu yerden uygun bir şekilde çıkarılıp istenen başka bir yere nakledilerek dikilmesi işlemi olup, günümüzde çağdaş peyzaj mimarlığı uygulamalarının  özellikle  çevre ve yeşil alan düzenleme çalışmalarında büyük önem taşımaktadır.Zira ağaç transplantasyonu sayesinde çok kısa süre içinde büyük bitkilerle kaplı yeşil alanlar tesis edilebilmekte, böylece uzun yıllar bekleme zorunluluğu ortadan kalkmaktadır. Bu yolla birkaç yıl öncesine kadar tamamen boş olan alanlar, 30-40 yaşlı büyük ağaçla kaplı yemyeşil olimpiyat köyleri,  fuarlar,  ulusal-uluslararası  bahçe sergileri, kent parkları haline dönüştürülebilmektedir. Ancak büyük  ağaçların transplantasyonu kolay bir iş olmayıp, tecrübeli elemanlarla  çeşitli  araç,  gereç  ve makineleri gerektiren son derece teknik bir iştir.

         Taşınacak ağaçlar, bu amaçla,   büyük bitkiler yetiştiren fidanlıklardan ya da herhangi bir açık alandan veya ormanlık ve koruluk alanlardan sağlanır.

Büyük ağaçların transplantasyonunda, seçilen ağacın türü ile bu ağacın bulunduğu yerin toprak özellikleri, başarıyı büyük ölçüde etkiler. Her ağaç türünü aynı başarıyla taşımak mümkün değildir. Genel  bir  kural olarak yüzeysel kök sistemine sahip ağaçlar, kazık kök sistemine sahip ağaçlardan daha kolay taşınır. Dişbudak, karaağaç,  ıhlamur, Akçaağaç,  bazı meşe türleri, kavak, söğüt,  mazı,  servi gibi pullu yapraklı konifer ve palmiyeler büyük başarıyla taşınan ağaç türlerine örnek olarak gösterilebilir. Kayalık alanlarda ya da kumlu topraklarda yaşayan bir ağacı taşımak, kökleri muhafaza edebilecek bir kök balyası oluşturmanın bu tür zeminlerde çok güç olması nedeniyle hemen, hemen imkansızdır. Bitkinin eski ve yeni yeri arasında  yetişme ortamı koşulları açısından (özellikle iklim, rakım, gölge, bakı vb. ) önemli farklar bulunmalıdır.

    Yapraklarını döken ağaç türlerinde taşıma, olabildiğince ağacın yapraksız olduğu dönemlerde, herdem yeşil ağaçlarda ise bu ağaçların kış içinde taze kökler oluşturmaları ve geç ilkbahara  kadar tekrar yapmamaları nedeniyle  Ekim-Kasım aylarında ya da ilkbaharda gerçekleştirilir. Ayrıca kökler üzerindeki yararlı mikroorganizmaların güneş radyasyonundan zarar görmemeleri için, taşıma güneşsiz gün ve saatlerde  yapılmalıdır. Palmiye cinsleri mayıs ayında taşınmalıdır.

           Transplantasyon için fidanlıklar  dışından sağlanacak ağaçlara,  zorunlu özel durumlar dışında  iki yıllık bir dönemi kapsayan ön hazırlık işlemleri uygulanır. Seçilen ağacın kök boğazı çevresinde gövde çapının en az beş katı kadar yarı çaplı daire seklinde bir hendek, yarısı ilk yılın ilkbaharında, kalan yarısı da ikinci yılın ilkbaharında olacak şekilde 30x50 cm boyutlarında kazılarak, hendek içindeki kökler keskin bir bıçakla kesilir ve kılcal köklenmeyi teşvik için çukur, humusca zengin toprakla tekrar doldurulur. Bu sayede taşıma zamanına kadar dar bir alanda çoğalan  ve keçeleşen kılcal kökler,  oluşturulacak kök balyasını sağlam bir hale getirir. Bu işlem zorunlu durumlarda bir yılda tamamlanacak şekilde de uygulanabilir.

         Taşıma  ön hazırlıklarından sonra, sıra sağlam bir kök balyası oluşturmaya gelmiştir. Bu balya, kökleri saran toprağın dağılmaması amacıyla yapılır. Bu sayede özellikle kılcal kökler, balya içinde toprakla temaslarını  kaybetmemekte ve kısa süre sonra gelişmelerini sürdürebilmektedir.Ayrıca kök balyası, köklerin güneş ve rüzgar gibi dış etkilerden zarar görmelerini, kırılma ve zedelenmelerini önlemektedir. Balya büyüklüğüyle ilgili olarak, yapraklarını döken  ağaçlarda, 15 cm gövde çapına sahip bir ağaç için oluşturulacak kök balyası minimum olarak 160 cm çapında ve 85 cm yükseklikte olmalıdır. Herdem yeşil ağaçlarda balya çapı daha küçük, fakat  yüksekliği daha fazla olmaktadır. Kazılarak çıkarılacak  hale getirilen kök balyası  dağılmaması için dondurma, paketleme, telle sarma, zincirleme, halatlama,  fıçılama, kasalama gibi yöntemlerle sağlamlaştırılır.

             Bu aşamadan sonra ağaç ,  çeşitli yöntemlerle bulunduğu yerden kaldırılarak nakledici araca  yüklenir.  Bu esnada  ağaç gövdesi, taşıma aletlerinin takıldığı noktalarda kabuk ve kambiyum  ezilmelerine karşı kesinlikle korunmalıdır.

            Taşıma, söküm, nakil ve tekrar dikim işleri ancak uygun koşullarda çok kısa sürede  kolay bir şekilde  bu işleri yapacak biçimde geliştirilmiş ağaç taşıyıcılarla    (Tree Mover ) da  gerçekleştirilebilir.

            Yeni dikim çukuru, önceden, ağacın tüm kök sisteminin rahatça yerleştirilebileceği genişlik ve derinlikte hazırlanmalıdır. Ağaç, eski yerinde hangi konumda duruyorsa, yeni yerinde de  aynı konumda yerleştirilmeli. Kök boğazı toprak çizgisi de yeni dikim yerinde toprak hizasında kalmalıdır. Kök  balyası üzerinde bulunan  ve zamanla toprakta çürümeyecek plastik  benzeri malzemeler uzaklaştırılmalıdır.

            Ağaç yeni yerine yerleştirildikten sonra,  kök balyası çevreside hiç hava boşluğu kalmayacak şekilde boşluklar doldurulmalı ve  toprak  bolca sulanmalıdır.

      Dikimden sonra ağacın yaşamını sağlıklı biçimde sürdürebilmesi için birtakım önlemler gereklidir. Bunların başlıcaları, destekleme, terlemeyi azaltma, sarma ve mulçlamadır. Destekleme, ağacın toprakla bağlantısını,  güçlendirmek amacıyla çelik  teller ya da    büyük kazıklar yardımıyla yapılır.

      Terlemeyi (Transpirasyon) azaltma önlemleri, yapraklı ağaçların taşınma sında önemlidir. Zira taşınan yapraklı  ağaç, terleme yoluyla hızla su kaybedecektir. Bu amaçla, ağaç tacının budamayla seyreltilmesi, yapraklara antitranspirant maddelerin püskürtülmesi, taç içine püskürtme gibi önlemler alınır.

      Fazla güneşten ileri gelen hastalıklardan  gövdeyi korumak, kabuğun kurumasını engellemek ve ağaç kurdu saldırısı ihtimalini azaltmak için taşınan ağaçların gövde ve büyük dalları  jüt, çuval bezi, özel olarak hazırlanmış krepon kağıtları, kenevirden dokunmuş  kumaşlar veya hasırla iyice sarılır. Değerli ağaçlarla çalışmada, özellikle herdem yeşil ağaçlar sonbaharda taşındıklarında, köklerin üstündeki alana saman, yaprak çürüğü, iyi yanmış çiftlik  gübresi  ile mulçlama yapılır. Mulç , toprak sıcaklığının düzensiz değişimine engel olur ; toprak sıcaklığını ve toprak nemini korur. Ayrıca, taşınan büyük ağaçlar bu aşamaları takiben en az iki yıllık özel bir bakıma gerek duyar.

         Orman içinde kolayca büyüyen ve gelişen ağaçların, taşındıkları "Yeni Evleri"nde rahat etmeleri için pek tabii ki iyi bir bakıma ihtiyaçları  olacaktır. Çorak yerleri birden yeşillendirmek için bu kadar zahmete de değer sanırım...

 

              Hüseyin YILMAZ

             Ziraat Mühendisi

B.Ü.Fenbilimleri Çevre Tasarımı Y.L.P. Çalışması 

                    2005

 

Yorum beslemesine abone olun Yorumlar (0 gönderilen)

toplam: | gösteriliyor:

Yorum gönder

  • Kalın
  • Italik
  • Altı çizili
  • Alıntı

Lütfen resimde gördüğünüz kodu girin:

Captcha
  • Arkadaşına gönder Arkadaşına gönder
  • Sayfayı yazdır Sayfayı yazdır